Plan wodociągów miejskich z 1831 roku, plan komunikacyjny z 1942, dziewięć wydań tego samego arkusza mapy Rzeszy od 1825 do 1928 i komplet rysunków raciborskiego sądu okręgowego, od rzutu piwnic po strop sali przysięgłych. Materiał pochodzi ze zbiorów europejskich bibliotek i muzeów, zebranych przez Europeanę, i jest udostępniony na licencjach pozwalających na pobieranie.

Do 1945 roku miasto nazywało się Ratibor i tak figuruje w katalogach. Tytuły zostawiamy w oryginale, bo po nich odnajdziesz pozycję u źródła, a polski opis dokładamy obok.

Zdjęcia lotnicze 1996-2025 199 dawnych zdjęć Raciborza

Pytania i odpowiedzi

Skąd pochodzą te mapy?

Z Europeany, czyli wspólnego katalogu europejskich bibliotek, archiwów i muzeów. Największy wkład mają Muzeum Architektury Politechniki Berlińskiej, Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego i Śląska Biblioteka Cyfrowa. Bierzemy wyłącznie pozycje udostępnione w domenie publicznej albo na licencjach CC0, CC BY i CC BY-SA, czyli takie, które wolno pokazywać i pobierać bez pytania o zgodę.

Czy mogę pobrać mapę w pełnej rozdzielczości?

Tak, i to legalnie. Przy każdej pozycji jest link do zbioru instytucji, która ją udostępnia. Skany z Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego mają po kilkanaście tysięcy pikseli szerokości i po 15-20 MB, więc otwierają się w oryginale dopiero u źródła. U nas pokazujemy podgląd, żeby strona ładowała się na telefonie.

Dlaczego tytuły są po niemiecku?

Bo do 1945 roku miasto nazywało się Ratibor i pod taką nazwą jest skatalogowane w niemieckich zbiorach. To nie jest szczegół archiwalny, tylko warunek znalezienia czegokolwiek: samo hasło "Racibórz" gubi ponad połowę materiału. Zostawiamy oryginalny tytuł, bo po nim odnajdziesz pozycję w katalogu, a obok dokładamy polski opis.

Dlaczego mapa Rzeszy arkusz 519 powtarza się dziewięć razy?

Bo to dziewięć różnych wydań tego samego arkusza, od 1825 do 1928 roku. Zestawione obok siebie pokazują, jak przez sto lat rosło miasto, przybywało linii kolejowych i zmieniał się bieg Odry. To najciekawszy zestaw w całym zbiorze, właśnie dlatego, że się powtarza.

Czy są archiwalne zdjęcia Raciborza?

Są, i to sporo. Zebraliśmy 199 fotografii z lat 1887-1939 ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, wszystkie w domenie publicznej, i pokazujemy je w zakładce Dawny Racibórz. Leżą w zespole skatalogowanym jako Landesbildstelle Oberschlesien, więc same hasła Racibórz i fotografia do nich nie prowadzą. Poza tym są 21 pliki na Wikimedia Commons i 199 zdjęć powiatu w Herder-Institut w Marburgu na licencji CC BY-SA.

Jak to się ma do zdjęć lotniczych?

To ta sama oś czasu, tylko dalej cofnięta. W zakładce Zdjęcia lotnicze pokazujemy Racibórz z góry w trzynastu rocznikach, od 1996 do 2025, z suwakiem do porównywania dwóch lat obok siebie. Te mapy zaczynają się w 1736. Razem dają blisko trzysta lat obrazu tego samego miejsca.

Dane pobrane z Europeany 2026-08-31. 31 z 55 skanów trzymamy u siebie w pełnej rozdzielczości, resztę pokazujemy w miniaturze i linkujemy do zbiorów. Odświeżenie: npm run sync:europeana, skany: npm run sync:mapy-skany.